جمعه ، ۱۳۹۷/۰۲/۰۷

برق خادمی که میتواند قاتل هم باشد

نیروی برق یکی از مهمترین منابعی است که نقش حیاتی در زندگی بشر دارد. طی قرن اخیر کاربرد این انرژی افزایش وانتقال آن امری پیچیده و مهم است .
برق خادمی که میتواند قاتل هم باشد


مقدمه :

نیروی برق یکی از مهمترین منابعی است که نقش حیاتی در زندگی بشر دارد. طی قرن اخیر کاربرد این انرژی افزایش وانتقال آن امری پیچیده و مهم است . تا دیروز خطوط و شبکه های هوایی برق نسبت به ساختمان ها مرتفع بودند و خودی نشان میدادند ولی امروز این ساختمانها هستند که بر این شبکه ها مشرفند و به واقع شبکه های برق در بین این ساختمان ها از دیدگان پنهان شده اند. عدم آشنایی افراد شاغل در پروژه های ساختمانی (کارگران ، داربست کاران ، نماکاران ، .....)با شبکه های برق و خطرات ناشی از آن که 30 تا 40 درصد آمار برق گرفتگی رااین افراد تشکیل میدهند ؛موجب بروز اتفاقات غیر منتظره ای گردیده که خسارات وزیان های مالی و جانی جبران ناپذیری در پی داشته است . حوادث مرگبار ،نقص عضو و غیره برای جامعه بسیار گران تمام میشوند لذا لازم است کوشش جدی برای جلوگیری از صدمات این حوادث صورت گیرد .جهت پیشگیری از حوادث ،مدیران و مسولان صنعت ساختمان باید خود را مسئول حفظ منابع انسانی دانسته و در اجراورعایت اصول فنی، ایمنی ولزوم رعایت حریم شبکه های برق تلاش نموده و کارفرمایان را به استفاده از نیروی متخصص در پروژه های ساختمانی ملزم  نمایند.حوادث اخیر برق گرفتگی در شهر مان و بروز سوانح کار این جانب را برآن داشت که به عنوان تنها مهندس برق ناظر برق نکانی را برای اطلاع همکاران ارجمند، همشهریان و کارفرمایان ارجمند تهیه نموده و قدمی استوار درراه حفظ سلامتی و تندرستی برداشته باشیم به امید این با رعایت موارد قانونی و فنی شاهد هیچ گونه موردی از سوانح برق در شهرمان نباشیم .گفتنی است در این مقاله ضمن بررسی لزوم رعایت حریم تاسیسات برق برخی از قوانین مرتبط با حریم و راهکارهای مناسب مورد تاکید قرار گرفته است .

 

                                                                                       "  ایمنی ضامـن سلامتـی"

 

واژه برق گرفتگی :

به طور کلی عبور جریان برق را از بدن، برق گرفتگی یا شوک گویند . در صورتی که جریان برق از بدن عبور نماید بدن عکس العمل شدید از خود نشان میدهدکه به آن شوک میگویند اثرات این برق گرفتگی از احساس شوک شروع شده تا حالت سنکوپ یعنی بیهوشی کامل میتواند برسد

 صدمات برق گرفتگی به انسان :

الف)  سوختگی:

سوختگی ناشی از برق گرفتگی به مدت زمان برق گرفتگی و فشار الکتریکی ارتباط دارد . سوختگی در اثر برق مشخصات مخصوصی دارد که با بقیه ی سوختگی ها تفاوت دارد ،گاهی سوختگی به قدری عمیق است که از عضلات گذشته و به استخوان مفصل میرسد، در این حالت کناره های محل سوختگی سفید ، بی خون ، خشک وبدون تورم است . در اثر عبور جریان برق زیاد در قسمت های کم مقطع بازو وران گرمای زیادی به وجود می آید؛ این گرما عضلات محلی را فاسد کرده و وارد جریان خون میشود که اگر از حد معینی تجاوز نماید کلیه ها مسموم شده و شخص پس از چند روز به علت مسمومیت میمیرد .( منبع ذکر شود )

ب) تاثیر روی قلب :

با برق گرفتگی ،ابتدا ضربانهای بی موقع پیدا شده وپس  از آن قلب به رعشه بطن می افتد؛ که هرگاه لرزش بطن پیدا شود ممکن است منجرب به از کار افتادن قلب و مرگ گردد.

.

ج ) تاثیر روی سلسله اعصاب و تنفس :

جریان متناوب با ولتاژ کم اختلال مهمی در اعصاب تولید نمی  نماید ، حتی اگر شدت جریان باعث ضایعات قلب شود جریانهایی با ولتاژ زیاد تنفس در پیاز نخاع را از بین میبرد بدون آنکه قلب متوقف شود مرگ در اثر تورم ریوی روی میدهد .(اگر جریان مستقیم بیش از 2.5 امپر از بدن عبور کند امکان شوک و فلج زیاد میشود

فلسفه رعایت حریم انتقال :

به موازات صنعتی شدن کشورها تاسیسات عمرانی عظیم متنوعی از قبیل خطوط انتقال گاز ، راه آهن ...... خطوط انتقال و توزیع نیروی برق ایجاد گردیده که کمال و تداوم انتفاع از آنها و جلوگیری از زیانهای احتمالی نیازمند تدابیر و وضع قوانین و مقررات و اجرای صحیح آنها میباشد .در حقوق کشورها مقررات ویژه ای به این مهم اختصاص پیدا کرده است  . این فواص که در تمام نقاط دنیا مورد توجه قرار گرفته و رعایت میشوندو این فاصله ها  تحت عنوان حریم مجاز یا فواصل مجاز محاسبه میشوند . این قوانین با در نظر گرفتن شرایط ساخت و ساز در هر کشور توسط متخصصین تعیین و بعد از اخذ مصوبه مراجع قانونی برای تمامی افراد لازم الاجرا میشوند .

در کشورمان ایران نیز  قوانین لازم جهت رعایت حریم  مجاز خطوط انتقال و نیز غیرمجاز بودن تغییر و دستکاری تجهیزات برق وجود دارد ولی لازم است هماهنگی بین دستگاههای نظارتی چون شهرداری ، نظام مهندسی ،سازمان مسکن وشهرسازی اداره کل بازرسی کار وشرکت های توزیع نیروی برق درمکانیزم صدور پرونه ساختمانی و کنترل پروژه های ساختمانی بیشتر شده ودر خصوص تربیت نیروی فنی و مجریان صلاحیت دار و احساس مسولیت مهندسین که میتواند بروز این حوادث را تشدید نماید را با به کارگیری و کار مناسب نقش مثبت و ارزنده ای را ایفا.

راهكارهایی برای پیشگیری از حوادث احتمالی

  1. فواصل مجاز و حریم های تعریف شده

این فواصل  برای شبكه ها و تجهیزات برقدار هموارهباید  رعایت شوند. قبل از شروع عملیات ساختمانی مهندسین ناظر، باید حریم خطوط برق عبوری از مجاور ملك را مورد بررسی قرار داده و مراتب را به اطلاع شركت توزیع نیروی برق ناحیه خود برساننده تا در صورت وجود حریم، تمهیدات لازم پیش بینی گردد.

 (A حریم شبکه های فشار ضعیف از مدار برق تا بنا 130 سانتی متر

(B حریم شبکه های فشار متوسط در شهر از سیم کناری تا بنا 210 سانتیمتر میباشد.رعایت این حریم در ساخت و سازها،  احداث خطوط جدید و تحویل انشعاب برق به متقاضیان ضروری میباشد .

2-برای جلوگیری از بروز حوادث و سوانح  برای هم شهریان بایددر فرایند صدور پروانه ساختمانی، استعلام لازم از مراجع ذیربط (شركت های توزیع نیروی برق) دریافت گردیده و در صورت عدم رعایت فاصله مجاز و حریم شبكه، صدور پروانه ساختمانی منوط بر رفع حریم كامل شبكه های برق مجاور گردد.

 3- چنانچه درجریان عملیات ساختمانی،درمعابر و گذرگاهی قرار است حفاری انجام گردد، ضروری است جهت مشخص شدن وضعیت كابل های زمینی برق در محدوده مورد نظر، از مراجع ذیربط (شركت های توزیع نیروی برق) استعلام گردد تا در صورت وجود كابل های برق، مسیر با حضور پرسنل شركت برق به صورت ایمن حفاری گردد.

 4- لازم است آموزش ها و تذكرات لازم به اپراتور بالابرهای ساختمانی و افرادی كه در پایین مستقر هستند، هنگام استفاده از بالابر در مجاورت شبكه های برق داده شود.

 5- قبل ازاستقرارداربست واقدامات دیگردرنزدیکی شبكه های برق،حتماازمشاوره وراهنمایی های كارشناسان ذیصلاح شركت برق استفاده نمایید.

 6)درهنگام نصب وجمع آوری داربست یاجابجایی قطعات طویل اگراحتمال نزدیك شدن ویابرخورد باشبكه برق وجوددارد، بایدمراتب دراسرع وقت به اموربرق ناحیه اطلاع داده شودتاضمن حضورمامورین شركت برق،درصورت لزوم شبكه بی برق گردد.

 7)درمراحل مختلف پروژه، احتمال خروج لوازم فلزی وهادی ازمحدوده تعریف شده ونزدیكی وارتباطباشبكه هاوتجهیزات برقدرمحل كارو جوددارد؛ لذاقراردادن موانع محكم ومناسب درمحدوده شبكه هاوتجهیزات برق که  ترجیحا عایق هم باشند،ضروری است تا ازخروج ناخواسته و برخورد اتفاقی اشیا و لوازم فلزی با شبكه و سیم برقدار جلوگیری گردد. از این موانع می توان، روی داربست به سمت شبكه های برق یا لبه ساختمان های مشرف به شبكه یا پشت بام وغیره استفاده نمود.

 8- كشیدن روكش برروی سیمهاوشبكه های برقدارتوسط افرادناآگاه و غیر متخصص ممنوع است و به عنوان دستكاری و تخریب اموال عمومی و احتمال بروز حادثه، قابل پیگیری و دارای مجازات تعریف شده قانونی می باشد؛ در صورت نیاز و ضرورت باید از طریق امور برق ناحیه مربوطه اقدام نمود.

 9- شبكه هاوخطوط هوای برق،مجهزبه تجهیزاتی ازقبیل ریكلوزر هستند كه در صورت بروز اتصالی و قطع برق، به طور خودكار وصل می شوند، جهت جلوگیری از تشدید پیامد حوادث، با اطلاع رسانی به موقع و تماس با شماره تلفن 121 مربوط به فوریت های برق اقدام تا مامورین شركت برق ضمن ممانعت از برقدار شدن شبكه، سریع در محل حضور یابند.

10- برای امداد رسانی به افراد برق گرفته، اولین اقدام قطع برق است. لذا دست زدن به بدن افراد برق گرفته كه هنوز با سیم هادی برق متصل هستند، می تواند موجب برق گرفتگی شود، در این شرایط رعایت ضوابط امدادرسانی به فرد برق گرفته ضروری است.

11- برق گرفتگی را ساده نگیرید، ممكن است سوختگی داخلی بوده و عوارض آن در زمان حادثه مشهود نباشد و پس از گذشت زمان بروز نماید. لذا مصدومان حوادث برقی را به مراكز درمانی انتقال دهید تا توسط پزشك و كادر درمانی مورد مراقبت قرار گیرد.

 12- اطلاع ازمقررات واجتناب ازاقدامات خطرناك و غیر مجاز در شبكه ها و تجهیزات برقی را به همه همكاران خود در صنعت ساختمان توصیه و در صورت مواجهه با شرایط و اقدام غیر عقلایی برخی از افراد بی اطلاع مراتب را به سرعت به فوریت های برق با شماره 121 گزارش دهید.

 

تهیه و تنطیم : سمیره راد

کارشناسی برق مخابرات و ناظر برق ساختمان شهرستان اشنویه

منابع:

دانشنامه مشانیر، شماره 63، سال 11- http://rc.majlis.ir/fa/law/show/

حفاظت و ایمنی در برق». در کارگاه تأسیسات برق. شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1385شابک ۹۶۴۰۵۰۹۵۷

سازمان برق ایران . قانون سازمان برق ایران مصوب 19 /04/1346. تهران : وزارت نیرو

شرکت توزیع نیروی برق ایران : قانون سازمان برق ایران ناشر : تهران : 13  مصوب ( 1387)

مجموعه آیین نامه های حفاظت و بهداشت كار، ( سال1387) : تهران : ناشر موسسه كار و تامین اجتماعی،

مجموعه مقالات چهارمین همایش ایمنی و بهداشت حرفه ای در صنعت برق 1384

نیک پیام، رضا. حریم خطوط توزیع نیروی برق. مشهد: شرکت توزیع برق مشهد

وزارت آموزش و پرورش .کارگاه تاسیسات برق  تهران : شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران. ( 1387 )

وب سایت تبیان مرکز زنجان- http://www.tebyan-zn.ir/images/1259357281_miscellaneous%202.png

 

 

 


3396
بازدید
0
نظرات
تاریخ ارسال : ۲۲:۵۹:۴۷ _ ۱۳۹۵/۰۴/۱۰

نظر خود را در مورد این خبر ارسال کنید


نام:
ایمیل:
دیدگاه:
کد امنیتی :


تمامی حقوق این سایت ، متعلق به وب سایت شنو پرس می باشد.
طراحی و برنامه نویسی : سورس کد